Własność, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, spółdzielcze prawo do lokalu – czym są i czym się różnią?
Regulacje prawne w Polsce zakładają aż cztery rodzaje własności mieszkania lub prawa do jego użytkowania. Zanim kupisz mieszkanie, sprawdź czym się różnią i czym każde z nich się charakteryzuje. Forma dysponowania nieruchomością może mieć dla Ciebie, wbrew pozorom, bardzo duże znaczenie.
Jakie są formy własności mieszkania?
W polskich regulacjach prawnych można spotkać się z następującymi formami dysponowania nieruchomością:
- Własność mieszkania;
- Lokal komunalny;
- Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu;
- Lokatorskie spółdzielcze prawo do lokalu.
Zapewne spotkałeś się z przynajmniej dwiema formami. Warto znać je wszystkie, jeśli zamierzasz kupić mieszkanie w upatrzonej okolicy.
Własność mieszkania
Własność to najbardziej pożądana przez Polaków forma posiadania mieszkania. Forma ta oferuje najwięcej uprawnień do zarządzania lokalem. Nabywca staje się samodzielnym właścicielem i może zarządzać mieszkaniem wedle swojego uznania, o ile nie zaburza to zasad ładu i współżycia społecznego oraz nie czyni szkody budynkowi, do którego mieszkanie przynależy.
Posiadając mieszkanie na własność kupujący jest wpisywany w Księgę Wieczystą, którą prowadzi właściwy miejscowo Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych.
Mieszkanie na własność można z powodzeniem sprzedać, wynająć oraz udostępnić pod działalność gospodarczą, co daje dużą swobodę działania.
Lokal komunalny
Mieszkanie w lokalu komunalnym nie oznacza jego posiadania. Możliwe jest tylko użytkowanie go, a właścicielem jest gmina, która udostępnia lokal osobom potrzebującym. Te jednak muszą spełniać określone kryteria, by móc ubiegać się o takie mieszkanie. Trudna sytuacja materialna zwykle nie zwalnia ich konieczności opłacania czynszu.
Osoba zamieszkująca lokal komunalny przeważnie posiada prawo pierwokupu, a po udanej transakcji lokal komunalny staje się odrębną własnością.
Niestety, mieszkaniec lokalu komunalnego nie może przekazać go w ramach spadku, ale jeśli rodzina zmarłego również znajduje się w trudnej sytuacji, zwyczajowo otrzymują prawo najmu.
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest tzw. Ograniczonym prawem rzeczowym, którego treść uregulowana została w Ustawie z dn. 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych.
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu zakłada że lokal pozostaje własnością spółdzielni, a osoba decydująca się na takie mieszkanie, może korzystać z lokalu oraz oporządzać nim. W tym przypadku nie trzeba zakładać Księgi Wieczystej, choć warto, ponieważ mieszkanie to może zostać zabezpieczeniem kredytu hipotecznego, a wtedy KW jest co do zasady konieczne.
W praktyce z takiego mieszkania można korzystać, sprzedać je oraz przekazać je w formie spadku. Ograniczeniem jest natomiast przeznaczenie go na lokal użytkowy. Tutaj konieczna będzie zgoda spółdzielni.
Co ciekawe, po upadku lub likwidacji spółdzielni posiadacz mieszkania otrzymuje je na własność.
Lokatorskie spółdzielcze prawo do lokalu
Osoba, która zechce nabyć prawa do dysponowania takim lokalem, musi wnieść o wiele niższy wkład do spółdzielni.
Prawo lokatorskie jest niezbywalne, nie podlega egzekucji, a przy tym nie można przekazać go w spadku.
Po upadku spółdzielni posiadacz lokatorskiego własnościowego prawa do lokalu nie otrzymuje go na własność, a jedynie dysponuje prawem najmu.
Wśród wymienionych form dysponowania nieruchomością najbardziej polecamy prawo własności.
Autor artykułu: strzelczyk.pl